Ang Paboritong Anak

"Puro ka naman padala, Elena. Hindi ka man lang ba makauwi para sa anniversary nina Mama at Papa? Napakagreed mo talaga kahit kailan."

Nanginginig yung kamay ko habang binabasa ko yung text ni Sarah. Nakaupo ako sa tapat ng laptop ko sa maliit, mausok, at mainit kong boarding house dito sa Sampaloc. Gabi-gabi, literal na sinesave ko yung sarili ko sa lagnat habang nagrereview ng spreadsheet para sa freelance client ko.

For five long years, heto ang naging rotation ng buhay ko. Laging de-lata, instant noodles, at kape na halos maging dugo ko na. Habang yung mga batchmates ko nagpopost ng travel aesthetic sa Japan at BGC cafe hopping, ako pinagkakasya ko yung natitirang barya sa sahod ko. Ang laking cut ng pinapadala ko buwan-buwan. Fixed P30,000 every single month para sa dialysis at maintenance medications ni Papa.

Pero sa tuwing magsesend ako ng pera sa GCash family group chat namin, ang isasagot lang ni Mama, "Salamat, nakuha na ng kapatid mo." Si Sarah palagi ang bida. Si Sarah ang nag-asikaso sa ospital. Si Sarah ang paboritong anak kasi siya yung laging "nandiyan," habang ako, bansag nila sa akin ay makasarili at mukhang pera dahil lumuwas ako ng Manila. Ang hindi nila alam, kung hindi dahil sa pagtitiis ko dito, matagal nang natigil ang gamot ni Papa.

Akala ko okay lang. Akala ko sapat nang alam ng Diyos ang sakripisyo ko. Kaya ngayong 40th wedding anniversary nina Mama at Papa, hindi ko na sila sinabihan. Pinilit kong tapusin lahat ng backlogs ko, nag-advance ako ng gabi na walang tulog, at bumili ako ng bus ticket pauwi ng probinsya para isurprise sila. Dala ko pa yung maliit kong savings para sana may panghanda sila.

Pagdating ko sa tapat ng lumang bahay namin, dumaan ako sa gilid ng bakuran kasi nakabukas yung malaking bintana sa dining room. Rinig ko agad yung malalakas na tawa nila. Pero bago pa ako makakatok sa pinto, sumilip muna ako sa may salamin.

Nanigas ako sa kinatatayuan ko.

Wala silang kamalay-malay na nandito ako sa labas. Ang daming pagkain sa lamesa. May lechon, may mamahaling catering, may mamahaling alak. At sa gitna ng table, katabi ni Sarah, nakaupo si Jacob. Si Jacob, ang ex-fiancé ko na bigla na lang nakipag-break sa akin last year sa chat dahil sabi niya hindi niya na kaya yung mental baggage ng isang breadwinner.

Kitang-kita ko kung paano asikasuhin ni Sarah si Jacob. At nung itinaas ni Sarah yung kamay niya para abutin yung baso, doon ko nakita yung pamilyar na kislap ng alahas. It was the exact custom diamond ring that Jacob and I picked out years ago. Ang singsing na ipinangako niya sa eki bago niya ako iniwan sa ere.

Pero ang pinakamasakit? Nakaupo sa dulo ng lamesa si Papa. Sobrang payat niya, kupas yung damit, at may maliit na platong may konting kanin at ulam lang sa harap niya habang sila nagtatawanan sa tapat ng lechon. Mukha siyang multo sa sarili niyang bahay.

Habang nakatingin ako sa kanila na parang tanga sa labas, hinawakan ni Mama ang kamay ni Jacob at nakangiting sinabi, "Buti na lang talaga Jacob iniwan mo na si Elena. Walang napapala doon sa Manila, naging madamot at makasarili na. Tingnan mo, kahit anniversary namin ni Papa mo, hindi man lang nagpadala ng dagdag na panggastos. Mas bagay talaga kayo ni Sarah."

Narinig ko ang tawanan nila Sarah at Jacob. Si Papa naman, napayuko lang at pilit na umubo. Parang may sumabog na kung ano sa dibdib ko. Yung P30,000 na pinapadala ko buwan-buwan para sa "dialysis at gamot" ni Papa, mukhang napunta lahat sa engagement party at luho ng ex ko at ng sarili kong kapatid habang si Papa pinapabayaan pa rin.

Hindi ko na napigilan ang sarili ko. Hahawakan ko na sana ang seradura ng pinto para pumasok at magwala nang biglang mag-vibrate ang phone ko sa bulsa ko.

Text galing sa unknown number. Binuksan ko at halos lumuwa ang mga mata ko sa attachment na screenshot.

Ang akala kong pamilyang pinoprotektahan ko, sila pala ang mastermind ng sarili kong pagbagsak. Mapait ang katotohanan kapag tinanggal mo ang filter ng mga taong pinagkatiwalaan mo.

Text galing sa unknown number. Binuksan ko at halos lumuwa ang mga mata ko sa attachment na screenshot.

It was a bank statement leak. Ang nakarehistrong pangalan sa secondary account na pinagpapasanan ng pera ko? Hindi account ng botika o ng ospital ni Papa. It was Sarah’s personal savings account. At ang huling transaction bago ang araw na ito? Isang malaking downpayment para sa marangyang kasal nila ni Jacob na gaganapin sa isang sikat na resort next month. Habang si Papa, nililipasan ng gutom sa dulo ng lamesa dahil ayaw nilang gastusan ang totoong gamot niya.

Nanginginig ang buong katawan ko, pero sa pagkakataong ito, hindi na dahil sa pagod o gutom. Ito ay dahil sa purong galit. Lahat ng tinitiis kong pagod sa Manila, lahat ng gabi na instant noodles lang ang hapunan ko para lang may maipadala, ginagawa lang pala nilang pondo para sa sarili nikang karangyaan. At ang masakit, kasabwat si Mama.

Inayos ko ang suot kong backpack at dire-diretsong pinihit ang door knob ng pinto. Walang katok, walang pasabi. Pumasok ako sa dining room na may malakas na kalabog.

Biglang tumahimik ang buong paligid. Ang kutsara at tinidor na hawak ni Sarah, literal na nalaglag sa pinggan niya. Si Jacob naman, biglang namutla at napatayo, hindi makatingin nang diretso sa mga mata ko.

"Elena? Bakit ka nandito? Akala ko ba busy ka sa Manila at hindi mo kayang mag-effort para sa amin?" bulyaw agad ni Mama, sinusubukan pang baligtarin ang sitwasyon para pagtakpan ang pagkagulat niya.

Lumakad ako papalapit sa lamesa. Iniwasan ko sina Mama. Dire-diretso akong pumunta sa dulo ng lamesa, binitawan ko ang bag ko, at lumuhod ako sa tapat ng upuan ni Papa. Hinawakan ko ang tuyo at nanginginig niyang kamay.

"Pa... kumakain ka ba ng maayos? Iniinom mo ba yung mga bibilhing gamot na sinasabi ni Sarah?" tanong ko, basag ang boses ko.

Tumingin sa akin si Papa, medyo lumuluha ang mga mata na parang walang alam. "Elena... anak, sabi ng kapatid mo, nagkakaubusan daw ng stock sa botika kaya kalahating tableta na lang muna iniinom ko ngayon. Saka mahal daw ang singil sa Manila kaya bawas muna ang padala mo..."

Napatayo ako at lumarap kina Mama at Sarah. Ang boses ko, walang halong takot, unfiltered, at direkta.

"Bakit, Mama? Sarah? Natatakot ba kayo na maabutan ko kung paano niyo tipirin si Papa habang nagpapakasasa kayo sa catering na binayaran ng pera ko?"

"Ano bang pinagsasabi mo diyan! Napakawalan mo talagang galang sa harap ng mga bisita natin! Umalis ka kung magwawala ka lang!" sigaw ni Mama, pero bakas sa boses niya ang kaba.

Inilabas ko ang phone ko at inilapag sa gitna ng lamesa, mismong sa tapat ng plato ni Jacob, ang screenshot ng bank transfers at ang pekeng medical bills na palaging isinesend sa akin ni Sarah buwan-buwan.

"Five years, Sarah. Limang taon akong nagpakamatay sa trabaho sa Manila habang kayo rito, ginagawa akong personal bank account para sa mga luho niyo. At ikaw, Jacob," hinarap ko ang ex ko na ngayon ay hindi na makapagsalita. "Sabi mo sa akin, hindi mo kaya ang responsibilidad ko bilang breadwinner. Pero kaya mo palang sumalo sa pamilyang nabubuhay sa nakaw na pera?"

"Elena, let me explain, hindi ganyan ang nangyari..." tangkang lumapit ni Jacob pero itinampal ko ang kamay niya.

"Huwag mo akong mahawakan, Jacob. At huwag na huwag niyo nang tatawagin ang pangalan ko," tiningnan ko si Papa, sabay hila sa kanya para patayuin. "Pa, sasama ka sa akin sa Manila. Doon kita gagamutin nang tama. At kayong tatlo..." lumingon ako kay Mama at kay Sarah.

"Simula sa gabing ito, tapos na ang buwanang P30,000 niyo. Tingnan natin kung paano niyo itutuloy ang kasal niyo at kung paano niyo babayaran ang catering na 'yan ngayon gabi gamit ang sarili niyong mga kamay. Tandaan niyo ito, ang anak na tinuring niyong madamot, siya ang huling sumalba sa inyo."

Inakay ko si Papa palabas habang naririnig ko ang pag-iyak at pagmamakaawa ni Sarah, kasabay ng hysterikal na sigaw ni Mama dahil alam nilang bukas na bukas, putol na ang karangyang ninakaw nila sa akin.

Habang naglalakad kami ni Papa patungo sa terminal ng bus sa ilalim ng malamig na gabi, naramdaman ko ang kakaibang gaan sa dibdib ko. For the first time in five years, malaya na ako, kasama ang tanging taong totoong pinaglalaanan ko ng pagod ko.